Türkçe | English
Ara
Tütüncü Mehmet Efendi Caddesi, Çakıl Sokak No.2 Göztepe/Kadıköy/İstanbul info@akuterapist.com
Ara
Rahatsızlığınızı yazıp arayabilirsiniz
'A' harfi ile başlayan bitkiler (3 Adet) :

Ada Çayı, Saliva Offisinalis

Tanım : Lamiaceae (Labiatae) Ballıbabagiller familyasının bir cinsi olan bitkinin anayurdu Güney Avrupa’ dır. Salviaların bugüne kadar 500 türü tespit edilmiştir. Bunlardan 90 kadarı ülkemizde yetişmektedir. Ancak tıbbi olarak en yoğun kullanıma sahip Salvia officinalis L. (Tıbbi adaçayı, ülkemizde yetişmemekte buna karşın tohumu temin edildiğinde kolaylıkla kültürü yapılmaktadır. Ülkemizde yetişen ve tedavi edici özelliği olan adaçayı ise Salvia fruticosa (S. triloba) (Anadolu adaçayı, Elma çalbası)’ dır.
Açıklama :

Salvia officinalis L. 50-100 cm yüksekliğinde, morumsu mavi çiçekli, basit yapraklı, çok yıllık, çalımsı bir bitkidir. Bitki kuvvetli özel kokulu ve acıdır. Tıbbi olarak kullanılan kısmı yapraklarıdır. Yapraklar oval biçimli, 3-8 cm uzunluk ve 1-4 cm genişlikte, kenarları hafif dişli, her iki yüzünde de sık tüylü ve gümüş renklidir. Çiçek açma zamanında ve eylül ün 2. yarısında yapraklar toplanır ve gölgede kurutulur. Kurumuş yapraklar ağzı iyi kapalı ve fazla ışık almayacak şekilde muhafaza edilmelidir. Bitki uçucu yağ eldesinde de kullanılır.

Adaçayı bileşiminde tanen, acı madde ve uçucu yağ (%1-2.5) bulunmaktadır. Uçucu yağın %30-50' si tuyon, %15'i sineol ve %10'u borneol dür. Ayrıca yapılan çalışmalarda bileşiminde saponin, diterpen, flavonoitler, fenolik asitler, reçine, östrojenik maddelere sahip olduğu tespit edilmiştir. İçerisinde bulunan aromatik yağ bitkiye terlemeyi azaltıcı (su tutucu) etki sağlar ve bu da bitkiye dezenfektan özellik kazandırır. Yine su tutma özelliği sayesinde tüberküloz hastalarının gece terlemelerini azaltır.

Bitkinin sahip olduğu östrojenik özellikler menopoz döneminde gece terlemelerini azaltır. Adet sancılarını dindirir ve adet düzensizliğinin ortadan kalkmasına yardımcı olur. Kas gevşetici etkisi ile rahim sancısını azaltır. Adaçayının bileşimindeki tanenlerin büzücü özelliği vardır. Bu özelliği dolayısı ile adaçayı çocuklarda ishale karşı kullanılır. Yine bileşimdeki rozmarinik asit iltihap giderici etkiye sahiptir. Uçucu yağlar ise sindirim üzerinde uyarıcı, gaz gidericidir. Kullanılan çoğu baharat gibi adaçayı da antispazmodik etkisi ile kasların gevşemesine yardımcı olur. Almanya'da yapılan bir araştırmada aç karnına içilen adaçayının şeker hastalarında kan şekerini düşürdüğü bulunmuştur. 1920'li yılların sonlarına doğru ABD deki tıbbi uygulamalarda adaçayı boğaz ağrılarına karşı gargara; burkulma ve şişmelere karşı lapa olarak tavsiye edilmiştir. Rahatlatıcı etkisi sinirlilik, baş dönmesi, heyecan, zayıflamış sinir sistemi durumlarına karşı kullanılır. Adaçayının kolinerjik nöron tahribatı yaptığı ve bu yolla Alzheimer'a karşı kolinerjik nöron aktivite düzenleyici, yani antikolinerjik etkisinin olduğu araştırmalarla ortaya konulmuştur.(1)

Sanayide kullanımı: İlaç sanayiinde yaygın kullanım alanı vardır. Adaçayı yapraklarının infüzyonu gargaralar ve şurupların bileşimine girmektedir. Aromatik kokusu nedeniyle kozmetik sanayiinde de geniş kullanım alanına sahiptir. Özellikle dinlendirici özellik taşıyan banyo köpüklerinin imalinde kullanılır. Son yıllarda tedavi edici özelliği olan diğer bitkilerle karıştırılıp poşetler halinde hazırlanan çayları piyasaya çıkmaktadır.

Kullanımı: Halk arasında kullanımı yaygın bitkilerdendir. İnfüzyonu boğaz iltihaplarında, yorgunluğa ve sinir zafiyetine karşı kullanılır. Bir diğer kullanımı bal ve sirke ile karışımı şeklindedir. Ruhi depresyonlar, şiddetli soğuk algınlıkları ve bazı kadın hastalıkları için bu şekilde kullanım söz konusudur. İshal kesici ve iştah artırıcı olarak da faydalanılmaktadır.

Ülkemizde yetiştirilen adaçayı türü Salvia triloba (Salvia fructicosa)' dan %3 verimle elde edilen uçucu yağın %50'si 1,8-sineolden ibarettir. Elma yağı adıyla bilinen bu yağ gaz söktürücü, midevi, ter kesici ve idrar arttırıcı olarak suya damlatılarak içilir. Yatıştırıcı, midevi, idrar söktürücü, terletici, dinlendirici, ağız ve boğazlarda antiseptik, dezenfektan etkileri vardır. Bu yağa ‘elma yağı' denmesinin sebebi bitkinin bağladığı mazıların elmaya benzemesindendir.( Başer; Kırımer, 2010: 70).
Adaçayı ülkemizin önemli ihraç ürünlerindendir.


Dikkat edilmesi gereken hususlar: 2 yaş altı çocuklara verilmemelidir. İçindeki zehirli madde tuyon çarpıntıya neden olabilir. Ancak zehir etkisi yağ şeklinde ve alkol ile birlikte alındığında problem oluşturur. Çay şeklinde içilmesinin zararı yoktur. Sıkıştırılmış gazlarla ekstraksiyon yöntemiyle elde edilen adaçayı ekstresinde tuyon bulunmamaktadır. Ancak bu oldukça maliyetli bir yöntemdir (1).

Hamileler ve emzikli bayanlarda kullanılmamalıdır. Çünkü süt salgısını azaltıcı etkisi vardır. Bebekleri sütten kesmek için kullanılabilir. Uzun süreli kullanım epilepsi benzeri titremelere neden olabilir. Günlük maksimum doz oldukça önemlidir.

Kaynakça:

1. BAŞER, K. Hüsnü Can; KIRIMER, Neş’ e, Farmakognozi 3, Anadolu Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Yayınları, Eskişehir, 2010.
2. BAYTOP, Prof Dr Turhan, Türkiye’ de Bitkilerle Tedavi, Nobel Tıp Kitapevi, 2. Baskı, İstanbul, 1999.
3. Ülkemizde Bazı Önemli Orman Tali Ürünlerinin Teşhis ve Tanıtım Kılavuzu, Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü, Ankara, 1987.
4. Çubukçu, Bayhan, et al., Fitoterapi, İstanbul Üniversitesi Basın ve Yayın Evi Müdürlüğü, İstanbul, 2002.

5. BAŞER, K. Hüsnü Can; KIRIMER, Neş’ e, Farmakognozi 2 Uygulamaları El Kitabı, Anadolu Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Yayınları, Eskişehir, 2009

6. Avrupa Farmakopesi, 6. Baskı
7. BAYTOP, Asuman, Farmasötik Botanik, Dilek Matbaası, İstanbul, 1983.
 

Endikasyon : Menapoz terlemeleri, adet düzensizliği, boğaz infeksiyonları, idrar yolu infeksiyonları, sindirim gazları, nöron tahribatıyla seyreden hastalıklar
Kullanım :

Ada ÇayıHazırlanışı: Bir fincan kaynar su içine bir çay kaşığı adaçayı atılır. Ağzı kapatılarak 5 dakika kadar bekletilir. Süzülür.

Gargara Hazırlanışı: 2 çay kaşığı adaçayı üzerine kaynar su ilave edilir. 15 dakika kadar bekletilir. Süzülür.
Uçucu Yağ ile Gargara Hazırlanışı: 2-3 damla yağ 100 ml suya damlatılır.

Hazırlayan: Zeynep Akbey

Anadolu Üniversitesi Eczacılık Fakültesi öğ.
 

Ananas, Pineapple, Ananas Comosus

Tanım : Bromeliaceae familyasından sıcak ülkelerde yetişen bitki ve onun meyvesi. Anayurdu Güney Amerika'dır. Meyvesi iri, güzel kokulu ve lezzetlidir, üstünde bir demet yaprak vardır. Çok lezzetli olan meyvesi için tarımı yapılır. Bitkinin boyu 100 - 150 cm ve enlemesine yayılışı 90 cm kadar olur. Bitkinin pembe, çok çiçekli bölümü sonunda yenilebilir tek bir meyveye dönüşür.
Açıklama :

Bitki etken madde olarak bromelain içerir. Bu madde, hücre kemotaksisini rehabilite eder, düzenler. Yani, savunma hücrelerinin davranışlarındaki aşırılıkları ve yetersizlikleri dengeye getirir. |antimikrobik etki|
Bromelainin nötrofillerin bir araya gelmelerini hızlandırdığı laboratuvar deneyleriyle, nötrofil etkinliğini %50-85 civarında artırdığı ise denek çalışmalarıyla kanıtlanmıştır. (1) Bu bilgilerle birlikte bitkinin kullanımı dikkate alınırsa, itihabi olaylar öncesinde ve esnasında kullanımı, hem süreci kısaltacak, hem de emflamasyonun şiddetini azaltacaktır.   

Ananasın NSAIDS [Non Steroid Anti Emflamatuvar] ilaçlara bir alternatif olarak eklem incinmelerinde kullanılabilmesinin, artritlerdeki etkinliğinin arkasında yine bromelain maddesi vardır. Bromelain proteolitik bir enzimdir. Protein sindirimini hızlandırır. Ölü dokuların temizlenmesine ve hücrelerin yenilenmesine bu nedenle katkıda bulunur.(2)|antiemflamatuvar etki|

Ayrıca, kronik venöz yetmezliklerde, gut, hemeoroid ve menstrual ağrılarda, otoimmun hastalıklarda ve ülseratif kolitte kısmi etkinliğini de bromalainin proteolitik |protein eritci| bir enzim olmasıyla açıklamak mümkündür. (3)

Bitki proteolitik enzim içermesi açısından kanserden korunma amaçlı olarak da kullanılabilmektedir. Ayrıca B vitaminleri ve demir, çinko, magnezyum gibi mineraller açısından da zengindir.

  1. Brien S, Lewith G, Walker A (2004). "Bromelain as a Treatment for Osteoarthritis: a Review of Clinical Studies". Evidence-based complementary and alternative medicine: eCAM. 1 (3): 251–257. doi:10.1093/ecam/neh035. PMID 15841258
  2. Kleef R, Delohery T, Bovbjerg D (1996). "Selective modulation of cell adhesion molecules on lymphocytes by bromelain protease 5". Pathobiology 64 (6): 339–46. doi:10.1159/000164070. PMID 9159029
  3. Beuth J. (2008). Proteolytic enzyme therapy in evidence-based complementary oncology: fact of fiction? Integr Cancer Ther. 7:311-316.

Ayrıca:

Oxford English Dictionary entries for pineapple and pine cones, 1971.
http://www.healthmad.com/Nutrition/Nutritional-Benefits-of-Pineapple.66001
Adaikan, P. Ganesan; Adebiyi, Adebowale (December 2004). "Mechanisms of the Oxytocic Activity of Papaya Proteinases". Pharmaceutical Biology (Taylor & Francis) 42 (8): 646–655

Endikasyon : ölü hücrelerin temizlenmesi, kan inceltici, apse, iltihabi reaksiyon, romatizma, idrar yolları enfeksiyonu, kronik venöz yetmezlikler, gut, hemeoroid, menstrual ağrılar, otoimmun hastalıklar, ülseratif kolit
Kullanım :

Ananas bitkisiBir ananas 7 dilime bölünür, her gece yatmadan önce veya sabahları aç karına yenir.

 

                                                                                        Ananas bitkisi

Anason, Anise, Pimpinella Anisum

Tanım : Anason bitkisi 1 metreye kadar boylanabilen, 2-5 cm kadar kısa dalcıkları olan, şemsiye tarzında çiçeklenen, kendine has hoş kokulu otsu bir bitkidir. Maydanozgiller içersinde gerek şekil, gerekse içerik ve etki bakımından en çok rezeneye benzer.
Açıklama :

Bitkinin ana maddesi 'anethol'dür. Rezeneye oranla etkin maddeyi daha yoğun içerir. Anethol, su ile seyreltildiğinde opak renk alan, 234 C’de kaynayan ve 20 C’de donan, kristalize, motor aktiviteyi azaltan, hipnotik, analjezik, antikonvülzan ve antipiretik bir bileşiktir.* Anetholün bir ara kanserojen olduğu iddia edilmişse de tartışma şimdilik anethol lehine sonuçlanmıştır. |sakinleştirici, antikonvülzan etkiler|

Anethol bir bitkisel östrojendir. Bu nedenle süt üretimini etkiler ve rahim üzerinde ikicil etkisini meydana getirir. |dismenore ve laktasyon -süt üretimi- üzerindeki etkiler|

*Yani bitki kullanıldığında, sakinleştirici, uyku verici, ağrı kesici, ateş düşürücü, kas gevşetici, adet düzenleyici, süt arttırıcı, iştah açıcı, bulantı önleyici etkiler meydana gelir.

Anethol yüksek dozlarda hafifçe toksiktir.

  1. a b c Newberne PM, Carlton WW, Brown WR (January 1989). "Histopathological evaluation of proliferative liver lesions in rats fed trans-anethole in chronic studies". Food Chem. Toxicol. 27 (1): 21–6. PMID 2467866. 
  2. Waddell WJ (August 2002). "Thresholds of carcinogenicity of flavors". Toxicol. Sci. 68 (2): 275–9. PMID 12151622. http://toxsci.oxfordjournals.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=12151622
  3. Trans-anethole, WHO Food Additives Series, 14, International Program on Chemical Safety (IPCS), http://www.inchem.org/documents/jecfa/jecmono/v14je02.htm 
  4. Trans-anethole, WHO Food Additives Series, 28, International Program on Chemical Safety (IPCS), 1998, http://www.inchem.org/documents/jecfa/jecmono/v28je10.htm
Endikasyon : kramplar, iştahsızlık, mide bulantısı, uykusuzluk, gece uyanmaları, yatak ıslatma, süt azlığı, adet düzensizliği, sinirlilik, astım, gaz şikayetleri, sindirim düzensizlikleri, ateş, ağrı
Kullanım :
anason tohumuRezene gibi anasonun da daha çok tohumları kullanılır. Çay gibi demlenerek, ya da öğütülüp baharat olarak veya bala karıştırmak suretiyle alınabilir.


                                                                                       Anason tohumu

A A
Her hakkı mahfuzdur © 2008 Akuterapist
Tasarım deSen