A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü V Y Z
Yandaki kutucuğa rahatsızlığınzı yazıp arama yapabilirsiniz
Alfabetik olarak tüm bitkiler sıralanıyor : ( 12 adet )
Ananas, Pineapple, Ananas Comosus
Tanım : Bromeliaceae familyasından sıcak ülkelerde yetişen bitki ve onun meyvesi. Anayurdu Güney Amerika'dır. Meyvesi iri, güzel kokulu ve lezzetlidir, üstünde bir demet yaprak vardır. Çok lezzetli olan meyvesi için tarımı yapılır. Bitkinin boyu 100 - 150 cm ve enlemesine yayılışı 90 cm kadar olur. Bitkinin pembe, çok çiçekli bölümü sonunda yenilebilir tek bir meyveye dönüşür.
Açıklama :

Bitki etken madde olarak bromelain içerir. Bu madde, hücre kemotaksisini rehabilite eder, düzenler. Yani, savunma hücrelerinin davranışlarındaki aşırılıkları ve yetersizlikleri dengeye getirir. |antimikrobik etki|
Bromelainin nötrofillerin bir araya gelmelerini hızlandırdığı laboratuvar deneyleriyle, nötrofil etkinliğini %50-85 civarında artırdığı ise denek çalışmalarıyla kanıtlanmıştır. (1) Bu bilgilerle birlikte bitkinin kullanımı dikkate alınırsa, itihabi olaylar öncesinde ve esnasında kullanımı, hem süreci kısaltacak, hem de emflamasyonun şiddetini azaltacaktır.   

Ananasın NSAIDS [Non Steroid Anti Emflamatuvar] ilaçlara bir alternatif olarak eklem incinmelerinde kullanılabilmesinin, artritlerdeki etkinliğinin arkasında yine bromelain maddesi vardır. Bromelain proteolitik bir enzimdir. Protein sindirimini hızlandırır. Ölü dokuların temizlenmesine ve hücrelerin yenilenmesine bu nedenle katkıda bulunur.(2)|antiemflamatuvar etki|

Ayrıca, kronik venöz yetmezliklerde, gut, hemeoroid ve menstrual ağrılarda, otoimmun hastalıklarda ve ülseratif kolitte kısmi etkinliğini de bromalainin proteolitik |protein eritci| bir enzim olmasıyla açıklamak mümkündür. (3)

Bitki proteolitik enzim içermesi açısından kanserden korunma amaçlı olarak da kullanılabilmektedir. Ayrıca B vitaminleri ve demir, çinko, magnezyum gibi mineraller açısından da zengindir.

  1. Brien S, Lewith G, Walker A (2004). "Bromelain as a Treatment for Osteoarthritis: a Review of Clinical Studies". Evidence-based complementary and alternative medicine: eCAM. 1 (3): 251–257. doi:10.1093/ecam/neh035. PMID 15841258
  2. Kleef R, Delohery T, Bovbjerg D (1996). "Selective modulation of cell adhesion molecules on lymphocytes by bromelain protease 5". Pathobiology 64 (6): 339–46. doi:10.1159/000164070. PMID 9159029
  3. Beuth J. (2008). Proteolytic enzyme therapy in evidence-based complementary oncology: fact of fiction? Integr Cancer Ther. 7:311-316.

Ayrıca:

Oxford English Dictionary entries for pineapple and pine cones, 1971.
http://www.healthmad.com/Nutrition/Nutritional-Benefits-of-Pineapple.66001
Adaikan, P. Ganesan; Adebiyi, Adebowale (December 2004). "Mechanisms of the Oxytocic Activity of Papaya Proteinases". Pharmaceutical Biology (Taylor & Francis) 42 (8): 646–655

Önlediği rahatsızlıklar : ölü hücrelerin temizlenmesi, kan inceltici, apse, iltihabi reaksiyon, romatizma, idrar yolları enfeksiyonu, kronik venöz yetmezlikler, gut, hemeoroid, menstrual ağrılar, otoimmun hastalıklar, ülseratif kolit
Kullanım şekli :

Ananas bitkisiBir ananas 7 dilime bölünür, her gece yatmadan önce veya sabahları aç karına yenir.

 

                                                                                        Ananas bitkisi

Anason, Anise, Pimpinella Anisum
Tanım : Anason bitkisi 1 metreye kadar boylanabilen, 2-5 cm kadar kısa dalcıkları olan, şemsiye tarzında çiçeklenen, kendine has hoş kokulu otsu bir bitkidir. Maydanozgiller içersinde gerek şekil, gerekse içerik ve etki bakımından en çok rezeneye benzer.
Açıklama :

Bitkinin ana maddesi 'anethol'dür. Rezeneye oranla etkin maddeyi daha yoğun içerir. Anethol, su ile seyreltildiğinde opak renk alan, 234 C’de kaynayan ve 20 C’de donan, kristalize, motor aktiviteyi azaltan, hipnotik, analjezik, antikonvülzan ve antipiretik bir bileşiktir.* Anetholün bir ara kanserojen olduğu iddia edilmişse de tartışma şimdilik anethol lehine sonuçlanmıştır. |sakinleştirici, antikonvülzan etkiler|

Anethol bir bitkisel östrojendir. Bu nedenle süt üretimini etkiler ve rahim üzerinde ikicil etkisini meydana getirir. |dismenore ve laktasyon -süt üretimi- üzerindeki etkiler|

*Yani bitki kullanıldığında, sakinleştirici, uyku verici, ağrı kesici, ateş düşürücü, kas gevşetici, adet düzenleyici, süt arttırıcı, iştah açıcı, bulantı önleyici etkiler meydana gelir.

Anethol yüksek dozlarda hafifçe toksiktir.

  1. a b c Newberne PM, Carlton WW, Brown WR (January 1989). "Histopathological evaluation of proliferative liver lesions in rats fed trans-anethole in chronic studies". Food Chem. Toxicol. 27 (1): 21–6. PMID 2467866. 
  2. Waddell WJ (August 2002). "Thresholds of carcinogenicity of flavors". Toxicol. Sci. 68 (2): 275–9. PMID 12151622. http://toxsci.oxfordjournals.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=12151622
  3. Trans-anethole, WHO Food Additives Series, 14, International Program on Chemical Safety (IPCS), http://www.inchem.org/documents/jecfa/jecmono/v14je02.htm 
  4. Trans-anethole, WHO Food Additives Series, 28, International Program on Chemical Safety (IPCS), 1998, http://www.inchem.org/documents/jecfa/jecmono/v28je10.htm
Önlediği rahatsızlıklar : kramplar, iştahsızlık, mide bulantısı, uykusuzluk, gece uyanmaları, yatak ıslatma, süt azlığı, adet düzensizliği, sinirlilik, astım, gaz şikayetleri, sindirim düzensizlikleri, ateş, ağrı
Kullanım şekli :
anason tohumuRezene gibi anasonun da daha çok tohumları kullanılır. Çay gibi demlenerek, ya da öğütülüp baharat olarak veya bala karıştırmak suretiyle alınabilir.


                                                                                       Anason tohumu

Hindiba, Radika, Chicory, Cichorium Endiva
Tanım : Yüksekliği 50-100 cm arasında değişir. Parçalı yaprakları, açık mavi veya beyaz renkli çiçekleri vardır. Marul ve kıvırcıkla akraba olan uzun ömürlü bir bitkidir. Avrupada tarımı yapılırken Kuzey Amerika ve Avustralya'da normal bitki florası içinde yer alır. Tarımı yapılan yerlerde yaprakları ve kökleri için yetiştirilir. Yapraklarından salata olarak yararlanıldığı gibi sıcak yemek de yapılır. Bazen kahve yerine veya kahveyle karıştırılarak kullanıllır. Hindibanın mavi çiçekli türü olan cichorium endivia acı marul, frenk salatası ya da endiv olarak bilinir.
Açıklama :

Taze hindiba kökünün ana bileşenleri, [kuru ağırlığın] 68%’i inulin, 14%’ü sakaroz, 5%’i selüloz, 6%’sı proteindir.

İçerdiği kimyasallardan önem kazananları, birer sesquiterpen olan lacton ve lactucin ve lactucopicrindir. Diğer malzemeler, aesculetin, aesculin, cichoriin, umbelliferone, scopoletin ve 6.7 dihydrocoumarin ve daha birçok sesquiterpen derivasyonu olan glycosidleridir.

Hindibanın kafeine benzer etkiler göstermesi, insan retina dokusuna zarar verebileceği ile ilgili endişeler uyandırmış olsa da bu durum kanıtlanamamıştır. 1

Kök hindibası, ayrıca uçucu yağ karakterli, solucanotu bitkisinde de bulunan tanacetum içerir ve bağırsaklara ait solucanları temizlemekte aynı şekilde etkilidir. Bitkinin bütün parçaları bu uçucu maddeyi içerir ve özellikle bitkinin kökünde yoğunlaşır. 2,3,4,5

Bitkinin temel etken maddelerinden biri olan lactucin acı bir maddedir. Kıvırcık marulun bazı çeşitlerinde bulunur ve iyi bir  analjezik ve yatıştırıcı madde olarak işgörür. 6

Yine bitkinin etkin temel bileşenlerinden olan lactucopicrin (intybin), merkezi sinir sisteminde etkili, yatıştırıcı özelliğe sahip acı bir maddedir. Yabani kıvırcık marulda ve  cichorium intybus (beyaz hindiba) gibi bazı bitkilerde yoğundur. Ağrı kesici ve yatıştırıcı etkilerine ek olarak sıtma üzerinde de olumlu sonuçları olduğu görülmüştür. 7,8

Ayrıca lactucopicrinin bir asetilkolinesteraz inhibitörü olarak görev yaptığı gösterilmiştir. Alzheimer hastalığına genetik yatkınlığı olanlar önleyici olarak kullanabilirler. 9

  1. A Modern Herbal. New York: Dover Publications. 1931fs. ISBN 0486227987 & 0486227995.
  2. Edible and Medicinal Plants of the West, Gregory L. Tilford, ISBN 0-87842-359-1
  3. "Individual administration of three tanniferous forage plants to lambs artificially infected with Haemonchus contortus and Cooperia curticei.". Vet Parasitol. 146 (1-2): 123-34. 2007-05-15. doi:10.1016/j.vetpar.2007.01.009. PMID : 17336459.
  4. "The use of chicory for parasite control in organic ewes and their lambs.". Parasitology. 134 (Pt 2): 299-307. February 2007. doi:10.1017/S0031182006001363. PMID : 17032469.
  5. "The effect of chicory ( Cichorium intybus ) and sulla ( Hedysarum coronarium ) on larval development and mucosal cell responses of growing lambs challenged with Teladorsagia circumcincta.". Parasitology. 132 (Pt 3): 419-26. March 2006. doi:10.1017/S0031182005009194. PMID : 16332288.
  6. Wesołowska A, Nikiforuk A, Michalska K, Kisiel W, Chojnacka-Wójcik E. Analgesic and sedative activities of lactucin and some lactucin-like guaianolides in mice. Journal of Ethnopharmacology. 2006 Sep 19;107(2):254-8. PMID 16621374 
  7. Sessa RA, Bennett MH, Lewis MJ, Mansfield JW, Beale MH. Metabolite profiling of sesquiterpene lactones from Lactuca species. Major latex components are novel oxalate and sulfate conjugates of lactucin and its derivatives. Journal of Biological Chemistry. 2000 Sep 1;275(35):26877-84. PMID 10858433 
  8. Bischoff TA, Kelley CJ, Karchesy Y, Laurantos M, Nguyen-Dinh P, Arefi AG. Antimalarial activity of lactucin and lactucopicrin: sesquiterpene lactones isolated from Cichorium intybus L. Journal of Ethnopharmacology. 2004 Dec;95(2-3):455-7. PMID 15507374 
  9. Rollinger JM, Mocka P, Zidorn C, Ellmerer EP, Langer T, Stuppner H. Application of the in combo screening approach for the discovery of non-alkaloid acetylcholinesterase inhibitors from Cichorium intybus. Current Drug Discovery Technologies. 2005 Sep;2(3):185-93. PMID 16472227
Önlediği rahatsızlıklar : Ağrılar, hepatit, KC yetmezliği, bunama, unutkanlık, kronik kabızlık, kronik yorgunluk, barsak solucanları, dalgalı ateş
Kullanım şekli :

HindibaMarul gibi tüketilebilir. Yapraklar ve kökler taze olarak salata halinde yenilirse daha etkilidir. Hindibanın kökleri bir çok ülkenin mutfak kültüründe pişirilerek sunulan bir malzeme olarak yer alır. Bazı yörelerde ise, sıkılarak veya santrifüje edilmek suretiyle suyu çıkarılarak şeker ilave edilir ve içecek olarak kullanılır.

                                                                                       Hindiba bitkisi

Isırgan Otu, Nettle, Urtica Dioica
Tanım : Isırgan, Urticaceae ailesinden 30-45 cm aralığında boylanabilen çiçekli bir bitkidir. Bir yıllık otsu bir bitki olmakla birlikte değişik iklim şartlarına uyumludur. Bazen bir kaç yıllık çalı-bitkisi halinde de görülebilir. Tohumları yağlıdır, bitkinin yaprakları ve gövdesi tahriş edici sıvı içeren dikenciklerle doludur, 'ısırgan' ismini buradan alır.
Açıklama :

Bitkinin en özgün kimyasalları, TNF-a ve sitokinlerdir.* TNF-a yani tümör eritici faktör normalde savunma hücreleri tarafından salgılanır ve kanser hücrelerini etkisizleştirir. Sitokinler ise yine savunma hücrelerinin salgıladığı hareket habercisi alarm molekülleridir.1 [anti kanser etkinlik]

Selim prostat hipertrofisinde etkinliği kanıtlanmıştır. Çünkü TNF, serbest testesteronun etkin hali olan DHEA'na dönüşümünü bloke eder. [prostat büyümesini durdurucu etki]

Bitkinin dikencikleri histamin, serotonin ve formik asid içerir. Özellikle histaminden dolayı yapraklar dokundukları ciltte tahriş ve ödeme sebeb olurlar. Bitkinin üsaresi (ezilince çıkan sıvı) haricen soğuk etkisine bağlı kas ağrılarını giderici etkinlik gösterir. Çünkü meydana getirdiği tahriş ile dokunun ısınmasına, dolayasıyla kanlanmasına neden olur. [anti myaljik etki]

Bitki ayrıca yoğun demir içerir ve bu nedenle kansızlıkta kullanılır. [anti anemik etki]

Bitki süt artırıcı özelliğe sahiptir. Ancak bu etkinliğini açıklayıcı bir etken madde henüz tespit edilmemiştir.

*Romatoid artrit (RA), sedef (psoriyazis), lupus (SLE), multipl skleroz (MS) gibi otoimmun rahatsızlğı bulunanların bu bitkiyi kullanmaması tavsiye edilir.

  1. Obertreis B, et al. Ex-vivo in-vitro inhibition of lipopolysaccharide stimulated tumor necrosis factor-alpha and interleukin-1 beta secretion in human whole blood by extractum urticae dioicae foliorum. Arzneimittelforschung 1996 Apr;46(4):389-94. Published erratum appears in Arzneimittelforschung 1996 Sep;46(9):936.
  2. Locksley RM, Killeen N, Lenardo MJ (2001). "The TNF and TNF receptor superfamilies: integrating mammalian biology". Cell 104 (4): 487-501. doi:10.1016/S0092-8674(01)00237-9. PMID 11239407
Önlediği rahatsızlıklar : kanserden korunma, süt azlığı, kas ağrısı, astım, kansızlık, anemi
Kullanım şekli :

Isırgan tohumuBitkinin yaprakları ıhlamur gibi, sıcak suda bekletmek suretiyle kullanılır. Günlük 3-4 çay fincanı beklenen etkiler için yeterlidir.
Tohumları, içerdiği yüksek demir oranından dolayı özellikle kansızlıkta, öğütülmek suretiyle kullanılır. Bala karıştırılabilir. Günlük kullanım 1-2 tatlı kaşığı miktarıdır.
                                                                                Isırgan otu tohumu

Kantaron, Centaury, Hypericum Perforatum
Tanım : Bitki 25-60 cm boyunda olup, çok dallıdır ve sapları ayrı olduğu halde bir şemsiye biçimindeki çiçekleri 5 parçalı, altın sarısı renkli ve kenarları siyah renkli guddeli tüyler ile çevrilidir. Yapraklar ışığa karşı tutulduğunda, yağ guddeleri, parlak noktacıklar halinde kolaylıkla görülür. Bitkiye binbirdelik otu denmesi bu özellikten ileri gelmektedir.
Açıklama :

Bitki etken madde olarak hypericin ve hyperforin içerir. Hypericin kırmızı renkli anthraquinone isimli bileşiğin bir derivasyonudur.(1)
Hyperforin de kantaronun başlıca bileşiklerinden biridir ve nöral bileşkelerde sodyum -kalsiyum kanallarını bloke ederek seratonin, dopamin, noradrenalin ve glutamat düzeylerini arttırır.(2) |antidepresan etki|
Diğer taraftan hyperforinin Sitokrom P450, CYP3A4 ve CYP2C9'yi aktive ettiğini, Pregnane X Receptor'ü ise bloke ettiğini düşündüren bulgular mevcuttur.(3) |anti kanser etki|
Her iki bileşiğin de, özellikle hyperforinin antibiyotik etkinliği gösterilmiştir. Metisiline dirençli bakteriler, gram pozitif bakteriler üzerinde etkinlikleri vardır.(4) |antibiyotik etki|
Hypericin dopamine β-hydroxylase enzimini inhibe ettiği, dolayısıyla nöral bileşkelerde seratonin seviyelerini yükselttiği, epinefrin ve norepinefrin seviyelerini düşürdüğü düşünülmektedir.(1)

Kantaronun geniş kullanımında güneş allerjisi yönünden dikkatli olmak gerekir.

  1. Oubre, Alondra (1991). "Hypericin: the active ingredient in Saint John’s Wort". Retrieved on September 18, 2006.
  2. Leuner K, Kazanski V, Müller M, et al (December 2007). "Hyperforin--a key constituent of St. John's wort specifically activates TRPC6 channels". The FASEB journal : official publication of the Federation of American Societies for Experimental Biology 21 (14): 4101–11. doi:10.1096/fj.07-8110com. PMID 17666455
  3. Poulos TL, Finzel BC, Howard AJ (June 1987). "High-resolution crystal structure of cytochrome P450cam". J. Mol. Biol. 195 (3): 687–700. doi:10.1016/0022-2836(87)90190-2. PMID 3656428.
  4. Schempp CM, Pelz K, Wittmer A, Schöpf E, Simon JC (June 1999). "Antibacterial activity of hyperforin from St John's wort, against multiresistant Staphylococcus aureus and gram-positive bacteria". Lancet 353 (9170): 2129. doi:10.1016/S0140-6736(99)00214-7. PMID 10382704
Önlediği rahatsızlıklar : minör depresyon, anksiyete, kaygı, uykusuzluk, anti kanser etki, antibiyotik etki, antimikrobik etki
Kullanım şekli :

kantaronBitki kaynatılmadan, sıcak suya konulmak suretiyle kullanılmalıdır. İçerdiği etken maddeler uçucu yağ bileşikleri halindedir, kaynatıldığında buharlaşarak etkinliğini yitirir. 


                                                                                    Kuru kantaron çiçeği

12 3